Kodeks Pracy jest podstawowym źródłem prawa pracy obowiązującego w Polsce. Akt ten pochodzi z dnia 26.06.1974r. (wszedł w życie 1 stycznia 1975r.). Kodeks Pracy reguluje przede wszystkim stosunek pracy jaki zachodzi pomiędzy pracodawcą a pracownikami (powstanie, trwanie i jego ustanie), ale także:
- Ustanawia podstawowe instytucje prawa
- Określa prawa oraz obowiązki pracodawców i pracowników, czas pracy, urlopy, ochronę pracy, bezpieczeństwo i higienę pracy, rozstrzyga spory ze stosunku pracy
- Formułuje podstawowe zasady prawa
- Wyznacza zakres i sposób tworzenia innych aktów normatywnych w zakresie prawa pracy
- Rozstrzyga o sposobie korzystania z k.c., jak również stosowania k.p. poza jego właściwym zakresem
Kodeks Pracy był wielokrotnie nowelizowany, jednak i tak niektóre zagadnienia związane ze stosunkiem pracy możemy znaleźć w innych ustawach. Są wśród nich:
- Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U.02.112.980)
- Ustawa o związkach zawodowych (Dz.U.01.79.854 ze zm.)
- Ustawa o organizacjach pracodawców (Dz.U.91.55.235)
Oprócz Kodeksu Pracy, źródłami prawa pracy w Polsce są:
- Rozporządzenia
- Zarządzenia
- Układy zbiorowe (regulaminy, statuty) zawierane pomiędzy pracodawcami a związkami zawodowymi
Do podstawowych praw, jakie daje nam k.p. należy przede wszystkim, prawo do posiadania swobodnie wybranej pracy, w której zatrudniony będzie miał zapewnione bezpieczeństwo i higienę, a także w której nie będzie czuł się szykanowany i poniżany. Według prawa, pracownik powinien otrzymywać godziwe wynagrodzenie za swoją pracę oraz móc korzystać z prawa do wypoczynku.
W kodeksie zapisane jest również, że wszelkie umowy, regulaminy i statuty, które tworzone są podczas trwania stosunku pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika, niż te zawarte w k.p..
Mini słowniczek
Pracodawca – osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która zatrudnia pracowników, spełniając przy tym pewne warunki społeczne i prawne
Pracownik – osoba fizyczna zatrudniona na umowę o pracę, wykonująca wcześniej ustalone zadania związane ze stanowiskiem, na jakim się znajduje
Stosunek pracy – specyficzna więź prawna, która wytwarza się pomiędzy pracodawcą a pracownikiem po wcześniejszym ustaleniu jej zasad
Zatrudnienie – fakt posiadania pracy przez pracownika lub w odwrotnej sytuacji, fakt przyjęcia do pracy pracownika
Umowa o pracę – specyficzny rodzaj porozumienia między pracownikiem a pracodawcą, na mocy którego pracownik zobowiązuje się wyświadczać określony rodzaj pracy na rzecz pracodawcy, a pracodawca wypłaca mu za to wynagrodzenie
Umowa zlecenie – typ porozumienia, na mocy którego osoba fizyczna zgadza się odpłatnie lub nieodpłatnie wykonywać pewną czynność prawną
Umowa o dzieło – rodzaj umowy, na podstawie której osoba fizyczna zobowiązuje się do wykonania określonego w umowie „dzieła”, za które dostanie wynagrodzenie od zamawiającego
Wszelkie umowy o dzieło, zlecenie, o pracę można w bardzo łatwy sposób sporządzić w systemie takim jak księgowość internetowa dostepnym online 24 h / dobę